Σοφία Λασκαρίδου, μια αγάπη μεγάλη στο ΘΕΑΤΡΟ 104 (Κεραμεικός)

Η ομάδα 4Frontal και ο Παντελής Δεντάκης συναντώνται ξανά σε μια παράσταση βασισμένη στα ημερολόγια της Σοφίας Λασκαρίδου στην κεντρική σκηνή του Θεάτρου 104

Η παράσταση αυτή είναι βασισμένη στο ημερολόγιο -της πρώτης Ελληνίδας γυναίκας ζωγράφου που φοίτησε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών- Σ.Λασκαρίδου και είναι αφιερωμένη (όπως όλα δείχνουν) στον ανομολόγητο έρωτα κ στο πάθος για την τέχνη. Το έργο λοιπόν έχει δύο άξονες τον έρωτα και την καλλιτεχνική δημιουργία , όπου κ τα δύο γίνονται θυσία στο βωμό του πάθους.

Πώς μπορεί να αντιληφθεί ένας καλλιτέχνης την συναισθηματική απόρριψη ή ακόμα ακόμα τον θάνατο; Πώς συνθλίβεται το άτομο μέσα από την απογοήτευση του έρωτα κ του κόσμου; Αυτά τα ερωτήματα απαντώνται στο ανέβασμα τούτο τόσο φυσικά όπως όταν -για τον άνθρωπο- μετά το δάκρυ έρχεται η λύτρωση. Ποιητικό θα λέγαμε κείμενο που ανεβαίνει διασκευασμένο θεατρικά και στην καθομιλουμένη στην πληρότητα του (αν κ υπάρχουν σημεία όπου χρησιμοποιείται η γλώσσα της εποχής) , χωρίς να χάνεται η αίσθηση της εποχής μα και της ερωτευμένης ζωγράφου.

Εξέχουσα είναι η ευρηματική κινησιολογία κ η υποκριτική διάθεση των ηθοποιών που απαρτίζουν το συγκεκριμένο θεατρικό εγχείρημα. Δεν λείπει ωστόσο από την σκηνή το σπάσιμο της φόρμας σκηνικά και της θεατρικής σύμβασης, δεν λείπει ούτε η λύση του δράματος. Τέλος τα κοστούμια σε ταξιδεύουν στην αλλούτερη εκείνη εποχή για μας τους σύγχρονους, ενώ η μουσική και το τραγούδι σε οδηγεί σταθερά στα ψυχικά μονοπάτια των δύο κύριων ρόλων της Σοφίας του + του Περικλή της.

Σοφία Λασκαρίδου λίγα λόγια γι’αυτήν:
Η Σοφία Λασκαρίδου (1882 Αθήνα – 13 Νοεμβρίου 1965 Καλλιθέα Αττικής) ήταν Ελληνίδα ζωγράφος.Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1882. Κόρη του Λάσκαρη Λασκαρίδη και της Αικατερίνης Χρηστομάνου, πρωτοπόρου παιδαγωγού, έζησε σε οικογενειακό περιβάλλον που ενθάρρυνε τις καλλιτεχνικές της κλίσεις. Μετά από ιδιωτικά μαθήματα ζωγραφικής στην Αθήνα, φοίτησε στο Παρίσι, στην Académie Julian, με δασκάλους τους B. Constant και J. P. Laurens. Επιστρέφοντας στην Αθήνα, κατατάχθηκε στο Σχολείο Καλών Τεχνών της Αθήνας, μετά από δική της δυναμική παρέμβαση προς τον βασιλιά Γεώργιο τον Α΄, υπέρ της εισδοχής γυναικών στο Σχολείο Καλών Τεχνών και διακρίθηκε για τον αγώνα της υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών στο Σχολείο Καλών Τεχνών.

Εκεί υπήρξε μαθήτρια, μεταξύ άλλων, των Νικηφόρου Λύτρα και Γεώργιου Ιακωβίδη. Ακολούθως, έφυγε στη Γερμανία, όπου φοίτησε σε διάφορες σχολές ζωγραφικής (Dachau, Künstlerinnenverein), και πάλι στο Παρίσι, στην Académie de la Grande Chaumière, την Colarossi κ.α. Επηρεασμένη από το ρεαλισμό του J. Millet, τον ιμπρεσιονισμό των κύκλων του Honfleur και της Barbizon, αλλά και των πρώτων της δασκάλων Οδυσσέα Φωκά και Γεώργιου Ροϊλού, άντλησε στοιχεία για τον εκφραστικό της προσανατολισμό και από την προσωπική της επαφή με τη γαλλική τέχνη.

Χαρακτηριστικά του έργου της αποτελούν επίσης το υποκειμενικό στοιχείο και μια ρομαντική διάθεση. Το έργο της Λασκαρίδου, αρκετά εκτεταμένο, ποσοτικά και θεματολογικά, είναι τοπιογραφικό στο μεγαλύτερο μέρος του, ενώ περιλαμβάνει και συνθέσεις με σκηνές της καθημερινής ζωής, όπου κυριαρχούν οι γυναικείες μορφές, προσωπογραφίες και νεκρές φύσεις.Το έργο της Κοιμωμένη Πόρου (Τροιζήνας) ανήκει στη Συλλογή Πινάκων του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός. Είναι φτιαγμένο από λάδι σε κοντραπλακέ, διαστάσεων 0,28 x 0,42 μ. και ανήκει στις τοπιογραφίες.Έργο ρεαλιστικού προσανατολισμού με έντονες επιρροές από τον ιμπρεσιονισμό της γαλλικής τέχνης των αρχών του 20ου αιώνα, όπου κυριαρχεί το υποκειμενικό στοιχείο και μια έντονη ρομαντική διάθεση. Ενδιαφέρουσα η αφαιρετική οπτική μέσα από την οποία αποδίδεται το θαλασσινό τοπίο και η ιδιαίτερη χρωματική γκάμα που αποτυπώνει την ώρα του σούρουπου.

Περικλής Γιαννόπουλος λίγα λόγια γι’αυτόν:
Ο Περικλής Γιαννόπουλος (Πάτρα 1869 – Αθήνα 8 Απριλίου 1910), λογοτέχνης, μεταφραστής και δοκιμιογράφος, υπήρξε ελληνολάτρης διανοητής. Ήταν γιος του Ιωάννη και της Ευδοκίας Θεοφράστου Χαιρέτη. Καταγόταν δηλαδή από την αρχοντική κρητική, βυζαντινής καταγωγής, οικογένεια Χαιρέτη, της οποίας μέλη είχαν εγκατασταθεί στην Πάτρα. Γι’ αυτό φέρεται ότι επηρεάστηκε ιδιαίτερα από το έργο του θείου του Εμμανουήλ Χαιρέτη. Τελείωσε το Α’ Γυμνάσιο Πατρών το 1887 κι έπειτα παρακολούθησε μαθήματα ιατρικής για ένα χρόνο στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και άλλα δύο χρόνια στο Παρίσι. Μετά το θάνατο του πατέρα του, όμως, εγκατέλειψε τις σπουδές του και πήγε για οχτώ μήνες στον αδελφό του στο Λονδίνο, όπου μελέτησε αγγλική και γαλλική λογοτεχνία.

Όταν επέστρεψε στην Αθήνα, γράφτηκε στη Νομική Σχολή. Άρχισε από το 1894 να δημοσιεύει μεταφράσεις ποιημάτων των Ντίκενς, Πόε, Λοτί, Ουάιλντ, Μποντλέρ, Μιρμπό, Τελιέ, καθώς και δικά του «πεζά ποιήματα». Από το 1899 αρθρογραφεί στις εφημερίδες Ακρόπολις, Το Αστυ, Εστία κ.ά. και στα περιοδικά Κριτική, Παναθήναια, Ο Νουμάς κ.ά., χρησιμοποιώντας ψευδώνυμα όπως Λωτός, Απολλώνιος, Νεοέλλην, Μαίανδρος, Θ. Θάνατος. Με εντελώς προσωπικό ύφος και γλώσσα, και ασυγκράτητο πάθος, εκφράζει τις ελληνοκεντρικές του ιδέες και καταγγέλλει τα κατ’ αυτόν αίτια της ελληνικής κακοδαιμονίας – προπαντός την ξενομανία, τον «φραγκοραγιαδισμό» όπως τον ονόμασε ο ίδιος.

Το 1906 εκδίδει ως αυτόνομο βιβλίο το «Νέον Πνεύμα», και το 1907 την εκτενέστερη «Έκκληση προς το Πανελλήνιον Κοινόν» – τα ιδεολογικά του μανιφέστα. Οι «περικλογιαννοπούλειες» ιδέες, σε σύγκρουση με κάθε κατεστημένο, προκαλούν αντιδράσεις στην Αθήνα της εποχής. Από άλλους θεωρείται απλώς ρομαντικός και ωραίος τρελός, από άλλους υβριστής, άλλοι όμως αναγνωρίζουν από την πρώτη στιγμή την πρωτοτυπία του και εμπνέονται από αυτόν. Αν και ο Γιαννόπουλος ευτύχησε να είναι πολύ γνωστός και να έχει αφοσιωμένους φίλους στον πνευματικό κόσμο των Αθηνών (τόσο για το πρωτότυπο, ελληνοκεντρικό, παθιασμένο πνεύμα του, αλλά επίσης και για τον «μποέμικο» και άκρως φιλελεύθερο για τα συντηρητικά ήθη της εποχής τρόπο ζωής του – κατά τις μαρτυρίες μάλιστα υπήρξε και ωραιότατος άνδρας), εν τούτοις δεν ευτύχησε να έχει την ευρύτερη αποδοχή που ποθούσε ως συγγραφέας, πόσο μάλλον να αναμορφώσει κατά το όραμά του την ελληνική κοινωνία.

Στις 8 Απριλίου 1910, ο Περικλής Γιαννόπουλος δημιούργησε και εκτέλεσε το τελευταίο έργο του – κατά πολλούς το αποκορύφωμα του έργου του. Όπως είχε προσχεδιάσει με κάθε λεπτομέρεια πολύ καιρό πριν9, στεφανωμένος, καβάλησε το άσπρο άλογό του και μπήκε μαζί του στην θάλασσα του Σκαραμαγκά. Με μία σφαίρα στο κεφάλι, ενώθηκε για πάντα με την ελληνική φύση που τόσο είχε αγαπήσει. Προηγουμένως είχε κάψει πολλά ανέκδοτα έργα του (κατά μαρτυρίες μια εργασία περί της αρχιτεκτονικής, καθώς και διηγήματα φαντασίας), σημειώνοντας ότι αφού η Ελληνική Φύση τα ενέπνευσε στον ίδιο, θα τα ενέπνεε και σε άλλους στο μέλλον.

Το νεκρό σώμα του το έβγαλαν τα κύματα στην στεριά δέκα μέρες μετά. Πριν ταφεί, δύο άγνωστες κυρίες, σαν νύμφες της Αττικής γης, στόλισαν τον νεκρό με λουλούδια (πιθανότατα η Σοφία Λασκαρίδου).Ο θάνατος, ο τρόπος μάλιστα του θανάτου του Περικλή Γιαννόπουλου συγκλόνισε την κοινωνία και τον τύπο της εποχής, τόσο που δεν είχε γίνει για τα έργα του όσο ζούσε. Για πολλές ημέρες δημοσιεύονταν λεπτομέρειες για τον τρόπο του θανάτου του, ενώ ποιητές όπως ο Παλαμάς, ο Σικελιανός, ο Μαλακάσης και η Μυρτιώτισσα του αφιέρωσαν ποιήματα.

Σπεύσατε κάθε Παρασκευή κ’ Σάββατο : 21.15 , Κυριακή : 19.00
(μέχρι τις 9 Απριλιου 2017) Ευμολπιδών 41 Γκάζι

Σκηνοθεσία: Παντελής Δεντάκης
Σκηνικά-Κοστούμια: Κωνσταντίνος Ζαμάνης
Μουσική Σύνθεση: Λευτέρης Βενιάδης
Επιμέλεια φωτισμών: Νίκος Βλασόπουλος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ελένη Τσιμπρικίδου
Φωτογραφίες: Σταύρος Χαμπάκης
Ερμηνεύουν: Σταύρος Γιαννουλάδης, Θανάσης Ζερίτης, Ελένη Κουτσιούμπα, Νεφέλη Μαϊστράλη, Αμαλία Νίνου, Αριστέα Σταφυλαράκη, Μαριέττα Σγουρδαίου.

By Milka / Μικαέλα Δανά

About The Author

M-word Web Radio

Οι παραγωγοί του σταθμού απαρτίζουν μια καλλιτεχνική κολεκτίβα, με moto τους τις λέξεις «Art & Life». Ο καθένας προερχόμενος και από διαφορετικό τομέα τέχνης (κινηματογράφο, τραγούδι, εικαστικά, θέατρο, συγγραφή κλπ) στόχο έχει μέσα από τις εκπομπές του να παρουσιάσει νέους καλλιτέχνες, αλλά και τάσεις, ιδέες και ρεύματα. Επειδή οι παρέες γράφουν καθημερινά την δικιά τους ιστορία, ταξιδέψτε μαζί μας και ελάτε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για μια καθημερινότητα γεμάτη δημιουργία και τέχνη.